Özel Öğrenme Güçlüğü


Özel öğrenme güçlüğü, zekası normal ya da normalin üstünde olan çocukların;
yaş, zeka düzeyi ve aldıkları eğitime göre okuma, yazma ve matematik öğrenmede
beklenenden geride olma durumudur (Karaca ve diğerleri, 2018:33). Bu bozukluk,
DSM 5’in Nörogelişimsel Bozukluklar Bölümü’nde yer almaktadır. DSM 5
tanımlaması ve ölçütlerine göre (APA, 2013); özel öğrenme güçlüğü; “kişinin
yaşına, aldığı eğitime ve zeka düzeyine uymayacak şekilde en az 6 ay süreyle temel
akademik becerileri öğrenmede güçlük yaşaması ve bozukluğun, okul başarısını ve
günlük yaşam etkinliklerini önemli derecede engellemesi şeklinde belirtilmiştir. Bu
temel akademik beceriler :
• Kelimelerin doğru ve akıcı bir şekilde okunması
• Okuduğunu anlama
• Yazılı anlatım ve yazım
• Aritmetik hesaplama
• Matematiksel akıl yürütme, olarak kategorize edilmiştir.
Yapılan çalışmalara göre; özel öğrenme güçlüğünün erkek çocuklarda, kız
çocuklarına göre çok daha yaygın olduğu ortaya koyulmuştur (Rutter, Caspi,
Fergusson ve diğerleri., 2004). Bu bozukluğa neden olan etmenler konusunda kesin
sonuçlar olmamakla birlikte, doğum öncesi ve doğum sonrası yaşanan sorunlar, düşük
kilolu doğumlar, dikkat eksikliği bozuklukları, yeme alışkanlıkları, görsel – işitsel –
algısal ve benzeri sorunların özel öğrenme güçlüğü ile ilişkili olabileceğini
varsayılmaktadır (Salman ve diğerleri, 2016: 28). Aynı zamanda özel öğrenme
güçlüğü tanısı alan bireylerin, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, çeşitli kaygı,
depresyon bozuklukları ve karşıt gelme bozuklukları gibi eş tanıları da beraberinde
aldıkları saptanmıştır. Bu bozukluk tanısını alanların, kişisel farklılıkları göz önüne
alınıp, kuvvetli ve zayıf yönleri değerlendirilerek, uzmanlar tarafından bir bireysel
eğitim programı hazırlanır. Bu programda, müfredata uygun şekilde, bireyin algısal,
motor, dil, sosyal, bilişsel alanlarına odaklanılır (Asfuroğlu, Fidan, 2016: 38).
Özel öğrenme güçlüğü ve komorbidite gösterdiği bozukluklar ile ilgili yapılan
araştırmalar incelendiğinde; Uz-Bas (1998) çocukların sosyal becerileri ve okul
uyumu ile depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelediği araştırmasında, akademik
basarısızlıkları olan çocukların depresyon düzeyleri ile öğrenilmiş çaresizlik
davranışları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler oldugunu ortaya koymuştur.
Bir başka çalışmada, Rea ve arkadasları (2002) da öğrenme güçlügü gösteren
çocuklar üzerinde çalışmışlar ve onların davranışlarını incelemişlerdir. Bu çalışma ile

öğrenme güçlüğü gösteren çocukların karışık duygular yaşadıkları, içe kapandıkları,
kaygılı bireyler oldukları belirtilmistir (Rea ve diğerleri, 2002).
Özel öğrenme güçlüğünün en sık eşlik ettiği tanılardan bir diğeride Dikkat Eksikliği
Hiperaktivite Bozukluğudur. Birliktelik yüzdeliği %30 ve 70 arasında değişmektedir.
Yapılan araştırmalara göre; DEHB ve ÖÖG birlikteliği genetik ortak özelliklerden
kaynaklandığını göstermektedir. Ortak kalıtımsal özellikler, nörogelişimsel süreçleri
etkileyerek bu iki bozukluğun gelişmesine sebep olabilir (Cantwell, Baker, 1991).

KAYNAKÇALAR:
Karaca O., Karaca D.T., Çalış S., Yiğit G. (2018). Disleksi: Özgül Öğrenme Güçlüğü
(1.Baskı). İstanbul: Psikonet Yayınları
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of
mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: Author.

Salman U., Özdemir S., Salman A.B., Özdemir F. (2016) ‘Özel Öğrenme Güçlüğü ‘
Disleksi’’, FNG & Bilim Tıp Dergisi 2016;2(2):170-176

Rutter M., Caspi A., Fergusson D, Horwood L.J.,Goodman R., Maughan B., Moffitt
T.E., Meltzer H., Caroll J. (2004). Sex differences in developmental reading disorders
Asfuroğlu Ö.B., Fidan S.T. (2016). ‘Özgül Öğrenme Güçlüğü’, Osmangazi Tp
Dergisi, 2016;38 (Özel Sayı 1).

UZ B., A .(2003). İlkögretim 4. ve 5. Sınıflarda Okuyan Ögrencilerin Sosyal
Becerileri ve Okul Uyumu ile Depresyon Düzeyleri Arasındaki İlişkinin
İncelenmesi. İzmir: Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi
Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

REA, J. (2002). Outcomes for Students With Learning Disabilities in Inclusive and
Pullount programs. Coincil for exeptional children. Vol:68 No.2pp. With Learning
Disabilities in
Cantwell D. P., Baker L. (1991) Association Between Attention Deficit Hyperactivity
Disorder and Learning Disorders, http//: doi.org/10