OKUMA GÜÇLÜĞÜ (DİSLEKSİ)


Boder üç tip okuma bozukluğu saptamıştır. Buna göre disfonetik okuma bozukluğu (harf-ses ilişkisi bozulur), diseidetik okuma bozukluğu (kelimeleri bir bütün halinde okuyamaz) ve bu bozuklukların harmanlandığı üçüncü tip okuma bozukluğu vardır. Disfonetik tipe aynı zamanda işitsel disleksi de denilebilir. Görsel işitsel bağlantı olmadığında görsel harf bir ses ortaya çıkarmaz ve grafem-fonem ilişkisi bozulur. Gelişimsel konuşma bozukluğu olan çocuklarda bu tip bir disleksi ortaya çıkabilir. Bunun diğer bir ismi dilsel disleksidir. Diseiditik tip ise görsel disleksi olarak bilinir. Disfonetik tipe göre görülme olasılığı daha seyrektir. Disleksili çocuklarda motor bozuklara çok rastlarız. Sol elde belirgin bir bozukluk ve sağ elde yavaşlık gözlenir. Yaş arttıkça ve motor performans görsel olarak desteklendikçe disleksisi olanların motor işlerde gösterdikleri performansta artış gözlenmiştir. Disleksisi olanların perspektif algıları zayıftır, saat resmi çizerken daha büyük sorunlar çıkabilirler. Aşağı-yukarı ve sağ-sol ayrımını yapmakta zorlanırlar. Disleksisi olan çocukların yüzde 50 ila 80inde gelişimsel konuşmak bozuklukları görülmüştür. Geç konuşma, yavaş konuşma ve tam bir ifade becerisi kazanamama, beceriksizlik ve ince motor hareketlerde bozukluklar ve el baskınlığının belirlenmesinde zorluk durumları görülür. Dizi bellekte gecikme (ayları, günleri, alfabeyi ve haftanın günlerini sayma gibi) ve görsel bellekte sıralama sorunları yaşarlar. Disleksinin belli bir tedavisi yoktur. Yüksek zeka, sorunların erken fark edilmesi, olumlu kişilik yapısı, yoğunlaştırılmış eğitim ve öğretim, çevrenin teşvik edici olması önemli unsurlardır. Evde birden fazla dilin kullanımı dezavantajlı bir durum sayilabilir. Sık okul değiştirme de olumsuz bir etki yapar. Yaşın artmasıyla birlikte okuma sorunları düzelmeye başlar ancak daima akranlarının gerisinde kalırlar. Okumayı anlama ise daha değişken bir şeķilde gelişir. Akademik açıdan pek çoğu başarısızdır ama 8. sınıfa doğru okuduğunu anlama becerisi oldukça gelişir. Sözlü anlatım ve sözlü sınavlarda daha başarılı olurlar. İkinci bir dil öğrenmede sorun yaşayabilirler. Bütün bu zorluklara karşı zekası yüksek bir disleksili, bazı derslerde örneğin bilgisayar, grafik sanat ve sayıya dayalı alanlarda başarılı olabilir.
Kaynak: Salman, U. , Özdemir, S. , Salman, A. , Özdemir, F. ( 2016). Özel Öğrenme Güçlüğü “Disleksi” . FNG&Bilim Tıp Dergisi. 2(2). 170-176.