DİSLEKSİLİ ÇOCUKLARDA EV OKURYAZARLIK ORTAMI VE AKTİVİTE RUTİNLERİ


Yaşamın erken dönemlerinde belirli rutinlere sahip olanların daha sağlıklı ve davranışlarını düzenlemede daha iyi oldukları belirtilmiştir. Çocuğun gelişimi ile doğrudan ilgili olan aktivite rutinlerinin, disleksi tanısı almış çocukların ev okuryazarlık ortamı ile ilişkisini araştıran çalışmada dislektik çocuğun ebeveyn çalışma ve eğitim durumlarının aktivite rutinlerine etkisi incelenmiştir. Çalışmada çocuğun günlük rutinlerindeki performansını değerlendiren yürütücü işlevler ve aktivite rutinleri ölçeği (YİARÖ) kullanılmıştır.
Çocuğun günlük rutinindeki performansını değerlendiren; sabah ve akşam, oyun ve serbest zaman son olarak sosyal rutinleri alt boyutlarına sahip ölçeğin sonucunda disleksi tanısı almış olan çocukların aktivite rutinleri puanlarının daha düşük olduğu görülmüştür. Yapılan analizlerin sonucunda anne ve babanın öğrenim ve çalışma durumlarının sabah ve akşam rutinleri, oyun ve serbest zaman rutinleri ve sosyal rutinlerini etkilemediği görülmüştür. Bunun yanında disleksi tanısı almış çocukların duygu, davranış ve aktivite rutinlerinin düzenlenmesinde önemli rolü olan organizasyon, dürtü kontrolü, zaman yönetimi gibi becerileri içeren yürütücü fonksiyonlarında da problem olduğu görülmüştür.
Yürütücü fonksiyon bozukluklarının çeşitli nörogelişimsel bozukluklarda görüldüğü bilinmektedir. Yürütücü fonksiyonlardaki problemlerin akademik becerilerin yanı sıra günlük yaşam rutinini de olumsuz etkilediği görülmektedir. Yürütücü fonksiyonlarında problem görülen disleksi tanısı almış çocukların zaman yönetimiyle ilgili yaşadıkları sorunların günlük yaşam ve rutinlerinde de sorun yarattığı belirtilmiştir. Dolayısıyla frontal lob ile ilgili olan yürütücü fonksiyonların disleksi tanısı almış çocukların aktivite rutinlerinde yaşadıkları sorunlarından anlaşılabilmektedir.
AKYÜREK, G., & BUMİN, G. DİSLEKSİLİ ÇOCUKLARDA EV OKURYAZARLIK ORTAMI VE AKTİVİTE RUTİNLERİ Home Literacy Environment and Occupational Routines in Children with Dyslexia. Bozok Tıp Dergisi, 8(3), 16-23