ANLAMA BECERİSİNİ GELİŞTİRMEYE YÖNELİK BİR YÖNTEM: ELVES YÖNTEMİ


İngilizce’de Excite, Listen, Visualize, Extend ve Savor kelimelerinin baş harflerinin birleşimini ifade eden ELVES yöntemi ile çocukların dinlediklerini ve okuduklarını anlama becerilerini geliştirmek hedeflenmektedir.
1.Excite (Ön Bilgilerin Hatırlanmasını Sağlama-Dikkati ÇekmeGüdüleme): Bu aşamada öğrenciye, öğrencinin ön bilgilerini ortaya çıkaracak, tahminlerde bulunmasını sağlayacak ”Sence bu hikayenin kahramanları kimler olabilir?”, ”Bu hikaye nerede geçiyor olabilir?” vb. sorular sorulur.
2.Listen (Dinleme): Bu aşamada metin öğrenciye okunur. (Ya da öğrencinin okuması istenir.)
İlk aşamada sorulara verdiği tahmini cevapların hikaye ile örtüşüp örtüşmediğini kontrol etmesi istenir. Böylelikle öğrencinin metni daha dikkatli dinlemesi/okuması hedeflenir.
3.Visualize (Görüntüleme-Canlandırma): Zihinsel canlandırma yöntemi çocukların anlam çıkarmalarına yardımcı olan bir yöntemdir. ”Hikayede bahsi geçen kedi ne renkti?”, ”Gözlerini kapatıp o parkı hayal et. Hangi oyuncaklar var?” vb. sorularla zihinnsel canlandırmaya yardımcı olunur.
4.Extend (Geliştirme-Detaylandırma): Bu aşamada öğrencilerin zihinlerindeki bilgiler ile metinde geçen yeni bilgiler arasında bir köprü oluşturulması amaçlanır. ”Bu metne başka neler eklenebilir?”, ”Bu hikaye sana neyi anımsattı?” vb. sorular sorulabilir.
5.Savor (Özümseme-Belleğe Yerleştirme): Bu aşamada ”Çevre kirliliği hakkında şimdi ne düşünüyorsun?”, ”Metinde geçen herhangi bir hayvanın yerinde olmak ister miydin? Neden?” gibi sorularla öğrencinin okuma-dinleme sürecinde kazandığı anlamı yapılandırması amaçlanır.
Kaynak: Çaycı, B. ve Demir, M.K. (2006). Okuma ve anlama sorunu olan öğrenciler üzerine karşılaştırmalı bir çalışma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi,4(4), 437-456.